روسیه در حال آماده‌سازی مجموعه‌ای از قوانین و مقررات جدید برای کنترل دارایی‌های دیجیتالی وابسته به کشورهای غربی است. بر اساس اظهارات مقامات وزارت دارایی این کشور، استیبل‌کوین‌های دلاری از جمله تتر (USDT) و یو‌اس‌دی کوین (USDC) و همچنین بایننس کوین (BNB) در مرکز توجه این محدودیت‌های تازه قرار دارند. این تصمیم می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر بازار ارزهای دیجیتال روسیه و حتی جریان سرمایه در اکوسیستم جهانی کریپتو داشته باشد.
روسیه چرا به دنبال محدود کردن تتر و بایننس کوین است؟
ایوان چبسکوف، معاون وزیر دارایی روسیه، در جریان مجمع بین‌المللی اقتصادی سن‌پترزبورگ اعلام کرد که دولت این کشور در حال بررسی اعمال کارمزدهای جدید، محدودیت‌های معاملاتی و ابزارهای فنی کنترلی برای دارایی‌های دیجیتال وابسته به کشورهای موسوم به «غیردوست» است. منظور از کشورهای غیردوست، کشورهایی هستند که در سال‌های اخیر تحریم‌های اقتصادی گسترده‌ای علیه روسیه اعمال کرده‌اند.
به گفته مقامات روسی، نگرانی اصلی مسکو از وابستگی بخشی از بازار رمزارزها به شرکت‌های مستقر در کشورهای غربی ناشی می‌شود. شرکت‌هایی مانند تتر، سیرکل و بایننس در سال‌های گذشته بارها کیف پول‌های مرتبط با اشخاص یا نهادهای تحریم‌شده را مسدود کرده‌اند. همین مسئله باعث شده تا دولت روسیه این دارایی‌ها را تهدیدی بالقوه برای امنیت مالی و اقتصادی خود تلقی کند.
کارمزدهای جدید برای دارایی‌های دیجیتال غربی
بر اساس تحلیل‌های منتشرشده از سوی کارشناسان بازار، دولت روسیه احتمالاً کارمزدهای ویژه‌ای برای تراکنش‌های مربوط به ارزهای دیجیتال وابسته به کشورهای غربی تعیین خواهد کرد. ولادیمیر چرنف، تحلیلگر شرکت Freedom Global، پیش‌بینی کرده است که این کارمزدها بین ۰.۵ تا ۲ درصد برای هر تراکنش متغیر باشد.
در مورد استیبل‌کوین‌های دلاری مانند تتر و یو‌اس‌دی کوین، احتمال اعمال کارمزدی تا سقف ۳ درصد نیز مطرح شده است. چنین هزینه‌ای می‌تواند جذابیت استفاده از این دارایی‌ها را برای کاربران روسی کاهش داده و آن‌ها را به سمت گزینه‌های جایگزین سوق دهد.
کارشناسان معتقدند اعمال این سطح از کارمزدها عملاً نوعی مالیات غیرمستقیم بر استفاده از دارایی‌های دیجیتال غربی محسوب می‌شود و می‌تواند ساختار بازار ارزهای دیجیتال روسیه را به شکل محسوسی تغییر دهد.
هدف اصلی روسیه؛ کاهش وابستگی به دلار
اگرچه مقامات روسیه اعلام کرده‌اند که هدف این سیاست‌ها حمایت از سرمایه‌گذاران و کاهش ریسک‌های مرتبط با دارایی‌های خارجی است، اما بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که هدف اصلی کاهش وابستگی اقتصاد روسیه به دلار و زیرساخت‌های مالی غربی است.
استیبل‌کوین‌هایی مانند تتر و USDC به دلیل پشتوانه دلاری خود نقش مهمی در معاملات جهانی ارزهای دیجیتال دارند. بخش قابل‌توجهی از حجم معاملات بازار کریپتو از طریق این دارایی‌ها انجام می‌شود. محدود کردن دسترسی به این ابزارها می‌تواند بخشی از برنامه گسترده‌تر روسیه برای توسعه سیستم‌های مالی مستقل و افزایش استفاده از ارزهای جایگزین باشد.
در سال‌های اخیر، روسیه همکاری اقتصادی خود با کشورهای عضو بریکس را افزایش داده و به دنبال راهکارهایی برای انجام مبادلات مالی خارج از چارچوب سیستم‌های تحت کنترل غرب بوده است. به همین دلیل، محدودیت‌های جدید را می‌توان بخشی از استراتژی کلان این کشور برای ایجاد زیرساخت‌های مالی مستقل دانست.
محدودیت‌های تازه برای سرمایه‌گذاران خرد
یکی از مهم‌ترین بخش‌های طرح جدید روسیه مربوط به سرمایه‌گذاران غیرحرفه‌ای یا خرد است. طبق چارچوب اصلاح‌شده قانون «ارز دیجیتال و حقوق دیجیتال»، از تاریخ اول ژوئیه ۲۰۲۶ شرایط معامله رمزارزها برای این دسته از کاربران تغییر خواهد کرد.
بر اساس این مقررات، سرمایه‌گذاران خرد تنها اجازه خواهند داشت تحت شرایط مشخص و نظارت‌شده به معامله برخی دارایی‌های دیجیتال از جمله بیت کوین، اتریوم و تتر بپردازند. سایر رمزارزها و توکن‌ها ممکن است از دسترس این گروه خارج شوند یا با محدودیت‌های جدی مواجه شوند.
هدف اعلام‌شده از این تصمیم، محافظت از سرمایه‌گذاران در برابر نوسانات شدید بازار و پروژه‌های پرریسک عنوان شده است. با این حال، برخی فعالان صنعت کریپتو معتقدند چنین سیاستی می‌تواند آزادی عمل کاربران را کاهش داده و موجب خروج بخشی از سرمایه از بازار رسمی شود.
تأثیر احتمالی بر بازار ارزهای دیجیتال
در صورت تصویب نهایی این قوانین، بازار رمزارز روسیه با تغییرات قابل‌توجهی روبه‌رو خواهد شد. کاهش استفاده از تتر و سایر استیبل‌کوین‌های دلاری می‌تواند نقدینگی بازار را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین صرافی‌های فعال در روسیه مجبور خواهند شد زیرساخت‌های خود را با قوانین جدید هماهنگ کنند.
از سوی دیگر، احتمال رشد پروژه‌های مبتنی بر روبل دیجیتال یا استیبل‌کوین‌های مرتبط با کشورهای عضو بریکس افزایش خواهد یافت. این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری اکوسیستم جدیدی از دارایی‌های دیجیتال شود که کمتر به نظام مالی غرب وابسته هستند.
برخی تحلیلگران معتقدند اگر روسیه در اجرای این برنامه موفق باشد، سایر کشورهایی که با محدودیت‌های مالی یا تحریم‌های بین‌المللی مواجه هستند نیز ممکن است مسیر مشابهی را در پیش بگیرند.
وضعیت فعلی لایحه در مجلس روسیه
در حال حاضر این محدودیت‌ها هنوز به قانون نهایی تبدیل نشده‌اند و در قالب یک لایحه در مجلس دومای روسیه در حال بررسی هستند. این لایحه در مرحله نخست موفق شده با ۳۲۷ رأی موافق در برابر ۱۳ رأی مخالف به تصویب برسد.
اکنون این طرح وارد مرحله دوم بررسی شده است؛ مرحله‌ای که مهم‌ترین جزئیات اجرایی از جمله میزان دقیق کارمزدها، فهرست دارایی‌های مشمول محدودیت و نحوه اعمال کنترل‌های فنی در آن مشخص خواهد شد.
کارشناسان حقوقی و فعالان صنعت بلاکچین با دقت روند بررسی این لایحه را دنبال می‌کنند؛ زیرا تصمیم نهایی می‌تواند بر میلیون‌ها کاربر ارز دیجیتال در روسیه تأثیر مستقیم بگذارد.
نتیجه‌گیری
حرکت روسیه به سمت اعمال محدودیت و کارمزد بر تتر، یو‌اس‌دی کوین و بایننس کوین نشان‌دهنده ورود این کشور به مرحله جدیدی از تنظیم‌گری بازار ارزهای دیجیتال است. هدف اصلی این سیاست‌ها کاهش وابستگی به زیرساخت‌های مالی غربی، کنترل جریان سرمایه و توسعه ابزارهای مالی همسو با منافع اقتصادی روسیه و کشورهای بریکس عنوان می‌شود.
در صورت تصویب نهایی، کاربران و سرمایه‌گذاران روسی باید خود را برای تغییرات گسترده در نحوه خرید، فروش و نگهداری رمزارزها آماده کنند. همچنین معامله‌گران بین‌المللی که با بازار روسیه در ارتباط هستند، لازم است تأثیر این مقررات را بر استراتژی‌های معاملاتی خود ارزیابی کنند. در چنین شرایطی، بسیاری از فعالان بازار برای دسترسی پایدار و امن به صرافی‌ها و خدمات بین‌المللی ارز دیجیتال از راهکارهایی مانند خرید آی پی ثابت استفاده می‌کنند تا ریسک محدودیت‌های جغرافیایی و مشکلات دسترسی را کاهش دهند.