اتریوم در آستانه فاز جدیدی از مقیاس‌پذیری هدفمند قرار گرفته است. در یک سال گذشته، حد گس بلاک روی شبکه اصلی از حدود ۳۰ میلیون به ۶۰ میلیون رسیده؛ یعنی دو برابر شدن ظرفیت پردازش تراکنش‌ها و قراردادهای هوشمند در تنها ۱۲ ماه. این جهش، با هماهنگی تیم‌های کلاینت، پژوهشگران و جامعه اعتبارسنج‌ها انجام شده و نشان می‌دهد شبکه از نظر فنی و زیرساختی برای پذیرش بار بیشتر آماده است.
افزایش حد گس؛ فقط «بیشتر» نیست، «هوشمند‌تر» است
حد گس، سقف محاسباتی هر بلاک را تعیین می‌کند؛ هر چه این سقف بالاتر برود، تعداد تراکنش‌ها، فراخوانی قراردادها و عملیات محاسباتی که در یک بلاک جا می‌گیرد بیشتر می‌شود. با رسیدن به ۶۰ میلیون گس، اتریوم می‌تواند در هر بلاک حجم بیشتری از فعالیت دیفای، NFT، بازی‌های بلاک چینی و سایر برنامه‌های غیرمتمرکز را مدیریت کند، بدون اینکه بلافاصله با صف‌های طولانی و کارمزدهای نجومی مواجه شود.
اما در کنار این افزایش ظرفیت، نگرانی‌هایی هم درباره فشار بیشتر روی نودها، سخت‌افزار اعتبارسنج‌ها و پایداری بلندمدت شبکه وجود دارد. همین جاست که نگاه جدید ویتالیک بوترین وارد می‌شود: رشد بله، اما نه رشد کورکورانه؛ بلکه رشد «هدفمند و کمتر یکنواخت».
برنامه ویتالیک: گس بیشتر، هزینه غیربهینه‌ها هم بیشتر
بوترین در پستی در ایکس توضیح داده که یکی از سناریوهای آینده می‌تواند این باشد: افزایش ۵ برابری حد گس بلاک، همراه با افزایش ۵ برابری هزینه گس برای عملیات‌هایی که پردازش آن‌ها برای شبکه سنگین و ناکارآمد است. منظور او، عملیات‌هایی مثل:
- نوشتن داده‌های جدید در استوریج با دستور SSTORE
- فراخوانی قراردادهایی با کد بسیار بزرگ
- برخی دستورهای محاسباتی پیچیده (مثل MODMUL)
- بخشی از هزینه‌های calldata و برخی precompileها
به زبان ساده، اتریوم می‌خواهد فضای بیشتری در هر بلاک باز کند، اما در عین حال، برنامه‌نویسان را مجبور کند برای عملیات سنگین و پرمصرف، کدهای بهینه‌تری بنویسند و بهای واقعی مصرف منابع را بپردازند. این مدل باعث می‌شود رشد ظرفیت، همزمان با حفظ عدم تمرکز و سلامت نودها پیش برود.
پیوند با دنک‌شاردینگ و مقیاس‌پذیری لایه اجرایی
افزایش حد گس در خلأ اتفاق نمی‌افتد؛ این تغییر کنار فعال بودن پروتو-دنک‌شاردینگ (EIP-4844) و توسعه دنک‌شاردینگ کامل معنا پیدا می‌کند. لایه اجرایی اتریوم اکنون به نوعی «فضای سرریز مکمل» دست پیدا کرده که به رول‌آپ‌ها و لایه دوم کمک می‌کند داده‌ها را کارآمدتر روی لایه اصلی بنویسند. نتیجه این ترکیب، شبکه‌ای است که به‌تدریج هم سریع‌تر و هم قابل پیش‌بینی‌تر می‌شود و برای برنامه‌های پیچیده‌تر – از دیفای نهادی تا بازی‌های وسیع آماده‌تر خواهد بود.
جمع‌بندی: اتریوم مهندسی‌تر، کاربران محتاط‌تر
افزایش هدفمند هزینه گس اتریوم، تنها به معنی گران‌تر شدن برخی عملیات‌ها نیست؛ بلکه سیگنالی جدی به توسعه‌دهندگان است که زمان عصر «کدهای شلخته اما روی زنجیره» رو به پایان است. در سال‌های پیش رو، قراردادهایی که استوریج بیهوده مصرف می‌کنند یا محاسبات سنگین و غیرضروری انجام می‌دهند، هزینه قابل‌توجهی خواهند پرداخت و پروژه‌هایی که معماری بهینه‌تری دارند، مزیت رقابتی پیدا می‌کنند.
برای کاربران، این تغییر می‌تواند به تجربه‌ای روان‌تر در زمان شلوغی شبکه منجر شود؛ اما همزمان، اهمیت انتخاب زیرساخت‌های مطمئن و پایدار برای اتصال به اتریوم هم بیشتر می‌شود. تریدرها و کاربرانی که از ایران یا مناطق با محدودیت دسترسی فعالیت می‌کنند، برای استفاده پایدار از کیف پول‌ها، صرافی‌ها و اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز، بیش از گذشته به زیرساخت شبکه‌ای امن نیاز دارند. در چنین فضایی، استفاده از سرویس‌هایی مانند خرید آی پی ثابت می‌تواند کمک کند اتصال شما به شبکه، پایدارتر، قابل پیش‌بینی‌تر و کم‌ریسک‌تر باشد؛ تا وقتی اتریوم هر روز مهندسی‌تر و هدفمندتر می‌شود، شما هم با زیرساخت درستی همراه این مسیر حرکت کنید.